Toen Zoe Gardner-Lawson, een Britse moeder van drie, haar arts bezocht met aanhoudende pijn in de onderrug, verwachtte ze een duidelijke diagnose. Urineweginfectie, kreeg hij te horen. Ze heeft antibiotica bij de hand en hoopt op verbetering. Maar na verschillende ineffectieve behandelingen werd de pijn heviger, verspreidde zich naar zijn buik en belemmerde hem zijn dagelijkse leven. Pas na wekenlang medisch onderzoek werd bij een scan een tumor van 5 cm op zijn darm gevonden. Het verdict is: darmkanker, stadium 4.
Late diagnose, zwaardere strijd
Net als veel jongvolwassenen met deze ziekte werd Zoe niet als een ‘risicopatiënt ‘ beschouwd. Toch komt darmkanker bij mensen onder de 50 jaar steeds vaker voor : in 30 jaar tijd is het aantal gevallen met 50% toegenomen . Een zorgwekkende trend die artsen toeschrijven aan verschillende factoren, waaronder ultrabewerkte voedingsmiddelen en blootstelling aan alledaagse chemicaliën .
Het geval van Zoë illustreert een veel groter probleem : de huidige screening begint pas op 50-jarige leeftijd, en in sommige landen zelfs op 60-jarige leeftijd . Als ze eerder getest was, had de kanker ontdekt kunnen worden voordat deze zich naar haar lever en lymfeklieren had verspreid.
Waar moet je op letten?
Darmkanker kan zich uiten door symptomen die vaak gebagatelliseerd worden :
Aanhoudende buik- of rugpijn
Veranderingen in de stoelgang (diarree, ongewone constipatie)
Aanwezigheid van bloed in de ontlasting
Onverklaarbare vermoeidheid en plotseling gewichtsverlies
Gevoel dat je niet helemaal gepoept bent na een toiletbezoek
Deze signalen lijken op zichzelf misschien onschuldig . Maar als de klachten aanhouden of verergeren, is het van groot belang om een arts te raadplegen en aan te dringen op grondig onderzoek .Moet de screeningleeftijd verlaagd worden?
Zoe voert campagne voor toegang tot tests vanaf 30-jarige leeftijd . Ze is ervan overtuigd dat een fecale immunochemische test (FIT) haar kanker had kunnen detecteren lang voordat deze zo ver gevorderd was .
Zijn strijd sluit zich aan bij die van veel deskundigen die waarschuwen voor de toename van spijsverteringskankers onder jongvolwassenen . Nu Dame Deborah James , een iconische activiste voor darmkanker, op 40-jarige leeftijd haar strijd verloor , gaan er stemmen op om collectief bewustzijn te creëren Welke toekomst voor Zoé?
Hoewel haar toekomst onzeker blijft, blijft Zoé hoopvol dat ze resultaten zal behalen. Ze is zich ervan bewust dat de komende twee jaar doorslaggevend zullen zijn. “Als mijn ziekte eerder was ontdekt, was deze gemakkelijker te behandelen geweest”, klaagt ze. Nadat ze ontdekte dat ze mogelijk al vier jaar met de tumor leeft, zet ze zich nu in voor vroege detectie vanaf 25-jarige leeftijd.
Preventie: Nu handelen
Hoewel de officiële screeningleeftijd nog niet is verlaagd , is het mogelijk de risico’s te verminderen door goede gewoonten aan te nemen :
Zorg voor een vezelrijk dieet (fruit, groenten, volkoren granen)
Verminder de consumptie van ultrabewerkte voedingsmiddelen en rood vlees
Zorg voor regelmatige lichaamsbeweging
Houd eventuele ongewone symptomen in de gaten en aarzel niet om een second opinion te vragen.
De boodschap van Zoë is duidelijk: niemand is ’te jong’ voor darmkanker . Haar verhaal is een herinnering dat luisteren naar de signalen van je lichaam en volhouden bij artsen het verschil kunnen betekenen tussen een vroege diagnose en een veel moeilijkere strijd .
